Softwareontwikkelaar aansprakelijk voor gevaarlijk ontwerp

“I sue you”

Door ing. Willem Barendsz

Stel u ontwerpt een verbindingsweg tussen twee autosnelwegen. U heeft gebruik gemaakt van Pakket A Civil met daarin opgenomen de richtlijnen om tot een goed ontwerp te komen. Het ontwerp is prachtig geworden, al zegt u het zelf. Het plan gaat in uitvoering en wat blijkt: auto’s vliegen uit de bocht en u ontvangt veel klachten over de veiligheid van weg. De bocht wordt onderzocht en wat blijkt: een ontwerpfout in de software. Het is niet ondenkbaar dat ontwikkelaar van Pakket A aansprakelijk wordt gesteld. I sue you!

Voor de volledigheid wil ik melden dat dit artikel is geplaatst in de categorie ‘Opinie’ en hypothetisch van aard is met een hoog ‘zou kunnen’-gehalte maar ondanks dat niet geheel ondenkbaar. Het voorbeeld zou ook het ontwerp van een steunmuur van een huis, een sterkteberekening voor de liggers van een viaduct of een carrosserie van een automobiel kunnen betreffen. Er is op het internet wel wat jurisprudentie te vinden die deze situaties ondersteunt. U bent gewaarschuwd.

Er is een uitspraak van een rechter geweest, die het mogelijk heeft gemaakt de schade op de softwarefabrikant te verhalen. Dit ondanks een stevig (niet) aansprakelijkheidsartikel in de licentievoorwaarden. In de kleine lettertjes stond in het hoofdstuk Aan­spra­ke­lijkheid ongetwijfeld te lezen: Bedrijf is niet aansprakelijk voor schade, van welke aard ook. Dit is de zogenaamde aansprakelijkheiduitsluiting. Mocht dit artikel ondanks alle voorzichtige woorden toch niet afdoende blijken, dan treedt de aansprakelijkheidbeperking in werking. Hierin valt, wederom in prachtige maar onbegrijpelijke volzinnen, te lezen dat als er toch moet worden betaald dat dit maximaal tot een bepaalde hoogte kan geschieden. Maar daar kwam, zoals in de hierboven beschreven jurisprudentie, de softwareleverancier volgens de rechter toch niet mee weg.

Welke software gebruikt u? Zitten er veel bibliotheken in? Maakt u gebruik van die handige routines? O, wat bent u blij met het feit dat eindelijk die complexe berekening wordt afgevangen door een script die alleen een paar variabelen nodig heeft om tot een resultaat te komen. We gebruiken onze software die o zo handig en compleet is maar vervolgens vragen we ons niet meer af hoe die software is opgebouwd, wat gebeurt er allemaal achter de schermen in die blackbox. Niet alle berekeningen zijn eisen (meer dan X dan Y) maar richtlijnen (waarde moeten liggen tussen de A en B) en toch komt de software met een resultaat goed of fout. In complexe berekeningen zitten veel aannames, welke zijn dat dan, veel bandbreedtes, welke marge wordt gehanteerd et cetera, et cetera. De softwareontwikkelaar heeft op dit moment vele duizenden licenties voor de verschillende software-oplossingen die het bedrijf in de markt heeft gezet. De softwareontwikkelaar is marktleider. Zoveel licenties dat schept vertrouwen. Je mag daar dus iets van verwachten. Toch? Dat vond de rechter ook.

Het doel van dit artikel is een steen in de vijver te gooien, stof tot nadenken, met andere woorden: discussie! Dat gaat nu eenmaal beter wanneer je een scherpe voorstelling van zaken geeft, soms zwart-wit of iets te kort door de bocht. Wat vindt u ervan? Heeft u al een dergelijke situatie bij de hand gehad, heeft u een zaak die u wel eens door een rechter getoetst zou willen zien of wilt u het tegendeel bewijzen: laat het ons weten. U wordt van harte uitgenodigd om op het bovenstaand artikel te reageren en deze te sturen naar redactie@cadmag.nl. Mogelijk dat wij er nog op terug komen. Alle reacties worden anoniem gehouden, tenzij in de mail is aangegeven dat het vermelden van naam en toenaam is toegestaan.

Ing. Willem Barendsz is normaal gesproken columnist van CAD-Magazine, maar had in dit geval meer woorden nodig om een belangrijk onderwerp aan de orde te stellen.